არსებობს თუ არა ჩართულობის (Engagement) მართვის პროცესი?
მარტინა გიორგიევა, DEVELOR-ის უფროსი ტრენერი და კონსულტანტი, გვიზიარებს საკუთარ ხედვას თანამშრომელთა ჩართულობის თემაზე.
ბოლო წლებში თანამშრომელთა ჩართულობა ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად განხილული თემაა. ის უკვე არა მხოლოდ HR-ის, არამედ ტოპ-მენეჯმენტის ყურადღების ცენტრშია, რადგან თანამშრომელთა კმაყოფილება და ჩართულობა მათი მიზნების ნაწილად იქცა.
მრავალი წლის განმავლობაში კომპანიები ატარებენ სხვადასხვა კვლევებს, თუმცა მხოლოდ მცირე ნაწილი ახერხებს ამ მონაცემების საფუძველზე რეალური ცვლილებების განხორციელებას, ხოლო კიდევ უფრო ცოტა კომპანია აღწევს თვალსაჩინო პროგრესს მიზნობრივი და გააზრებული ქმედებებით. ხშირად ეს კვლევები მხოლოდ დიაგნოსტიკის ინსტრუმენტად რჩება და კომპანიები ვერ ახერხებენ შედეგების გადაქცევას კონკრეტულ სამოქმედო გეგმებად.
ჩართულობა ბევრისთვის საკმაოდ აბსტრაქტული და რთულად გასაგები თემაა, რადგან ის დაკავშირებულია ადამიანურ ემოციებთან და ზომავს სუბიექტურ აღქმებს, როგორიცაა კმაყოფილება. თუ ეს საკითხი თქვენთვისაც აქტუალურია, მინდა ცოტა უფრო ნათლად ავხსნა და ჩემი ხედვაც გაგიზიაროთ.
ამ თემაში მე დაახლოებით 5 წლის წინ ჩავერთე, DEVELOR-ის შიდა ვორქშოპზე, რომელიც თანამშრომელთა ჩართულობასა და გამოცდილებას ეხებოდა.
ჩვენ გავიარეთ ტრენინგი Positive Leadership-სა და Happiness-ის მიმართულებით, თუმცა მალევე მივხვდით, რომ ეს არ იყო ჩვენი გზა და დავიწყეთ საკუთარი, DEVELOR-ის მიდგომის შექმნა. როგორც ბევრმა თქვენგანმა იცის, ჩვენ ყოველთვის ფოკუსირებულები ვართ პრაქტიკულ გადაწყვეტებზე, რომლებიც რეალურ შედეგს იძლევა.
მოდით, ერთ არატრადიციულ მაგალითს გამოვიყენებთ. წარმოიდგინეთ: თქვენი 11 წლის შვილი დაბადების დღის წვეულებას აწყობს. თქვენ გაქვთ რამდენიმე განსხვავებული მიდგომა, როგორ მოაწყოთ ეს ღონისძიება. მოდით, ეტაპობრივად განვიხილოთ ოთხი ვარიანტი. თქვენი აზრით, რომელია ყველაზე ეფექტური ჩართულობის გასაზრდელად?
ქაოსური მიდგომა
თქვენ საერთოდ არ უდგენთ ბავშვს საზღვრებს – რამდენი მეგობარი დაპატიჟოს, როდის მოვიდნენ, რა არის დაშვებული და რა არა. შედეგად, ბავშვი და მისი მეგობრები შეიძლება თქვენს ვისკის კოლექციას მიადგნენ და პარალელურად საძინებელში როკ-კონცერტიც მოაწყონ. შესაძლოა ფარდებსაც ცეცხლი წაეკიდოს. მთავარი რისკი კი ის არის, რომ ვინმე შეიძლება დაშავდეს.
მარტივი მიდგომა
თქვენ განსაზღვრავთ მკაცრ წესებს: 5 მეგობარი, 2 საათზე მოსვლა, 3 საათზე პიცა, ფეხბურთი ეზოში, ლეგო ოთახში და 5 საათზე სახლში წასვლა. ასეთი წვეულება კონტროლს შეინარჩუნებს, მაგრამ სიხარული და ემოცია ფაქტობრივად გაქრება.
რთული (Complicated) მიდგომა
აწყობთ „ოჯახის საბჭოს“, აკეთებთ პრეზენტაციებს, ანაწილებთ როლებს, ადგენთ Excel გეგმას და მოითხოვთ ვალდებულებების შესრულებას. საბოლოოდ ბავშვების უმეტესობა აღარ მოდის, ხოლო ვინც მოდის, მალევე მიდის.
კომპლექსური მიდგომა
ეს არის მარტივი მიდგომა გონივრული საზღვრებით: 5-8 მეგობარი, მოქნილი დრო, საკვების არჩევანი. განსაზღვრავთ რა არ შეიძლება, მაგრამ არ აკონტროლებთ ყველაფერს. ქმნით გარემოს და აძლევთ ბავშვებს არჩევანს. პერიოდულად აკვირდებით პროცესს და საჭიროების შემთხვევაში ერთვებით.
რომელ წვეულებაზე ისურვებდით წასვლას? და რომელს აირჩევდა თქვენი შვილი?
სხვადასხვა მიდგომა – სხვადასხვა შედეგი
ქაოსური მიდგომა სახიფათოა. მარტივი და რთული მიდგომები კლავს სპონტანურ სიხარულს. კომპლექსური მიდგომა ქმნის ბალანსს – საზღვრებსა და თავისუფლებას შორის. სწორედ ეს ქმნის ჩართულობას.
ამ მაგალითით აღწერილი კონცეფცია ეკუთვნის „Cynefin Framework“-ს. მისი მიხედვით, ჩართულობა ეკუთვნის კომპლექსურ თემებს.
არ არსებობს ერთიანი, ეტაპობრივად გაწერილი პროცესი, რომელიც ავტომატურად იმუშავებს ყველა შემთხვევაში. შესაძლებელია მხოლოდ „ატრაქტორების“ და „ბლოკერების“ განსაზღვრა.
ძირითადი იდეები
თანამშრომელთა ჩართულობა პირდაპირ ვერ იმართება — შესაძლებელია მხოლოდ შესაბამისი გარემოს შექმნა.
ჩართულობა არის ორმხრივი პროცესი — თანამშრომელს სჭირდება მოტივაცია და მენეჯერმა უნდა შექმნას პირობები.
საუკეთესო პირობებიც კი ვერ უზრუნველყოფს ჩართულობას, თუ თანამშრომელს არ აქვს სურვილი.
მენეჯერი ვერ დაავალებს ჩართულობას და ვერ იყიდის მას ბონუსებით.
ჩართულობა არის სისტემის შედეგი — თუ ის არსებობს, ნიშნავს, რომ ორგანიზაცია სწორად მუშაობს.
ეს სტატია მომზადებულია მარტინა გიორგიევას მიერ, DEVELOR-ის უფროსი ტრენერისა და კონსულტანტის მიერ. დამატებითი ინფორმაციისთვის შეგიძლიათ ეწვიოთ DEVELOR-ის ვებგვერდს ან დაუკავშირდეთ თქვენს ქვეყანაში არსებულ წარმომადგენლებს.
